Όταν ο Άη Βασίλης πάει στην Αυστραλία…

Όταν ο Άη Βασίλης πάει στην Αυστραλία…

xmas Australia1

Πώς να είναι άραγε τα Χριστούγεννα στην Αυστραλία; Στον Δυτικό κόσμο Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά χωρίς κρύο, χιονάνθρωπους, στολισμένα έλατα και κάλαντα, δεν γίνεται. Και όμως, η 10χρονη Γκρέις και η κολλητή της φίλη η Χλόη από το Σύδνεϋ της Αυστραλίας μας πείθουν ότι δεν έχει καμία σημασία ο καιρός. Μπορεί εκεί να είναι καλοκαίρι, αλλά αυτό δεν αλλάζει διόλου το γιορτινό κλίμα των ημερών, ούτε εμποδίζει τον Άη Βασίλη να πεταχτεί μια βόλτα από τον Βόρειο Πόλο ως εκεί. Απλώς, το δώρο του είναι ένα νεροπίστολο και μια καινούργια σανίδα σέρφινγκ…

 

Το γράμμα της Γκρέις και της Χλόης στο mamababa.gr:

Γκρέις/

Είμαστε εδώ, είναι επιτέλους Χριστούγεννα και εγώ με τον αδελφό μου τρέχουμε προς το σαλόνι για να βρούμε σωρούς από δώρα. Αρχίζουμε να τα ανοίγουμε αμέσως, χοροπηδώντας. Κάνω σαν εξερευνητής που προσπαθεί να εντοπίσει όλα τα δώρα από τον Άγιο Βασίλη. Τότε η μαμά μου βγάζει την κάμερα και αρχίζει να μας τραβά φωτογραφίες.

Χλόη/

Κοιτάζω επίμονα την ατελείωτη μαύρη τρύπα –έτσι τουλάχιστον μοιάζει το ταβάνι στις 4:30 τα ξημερώματα της ημέρας των Χριστουγέννων. Η θερμοκρασία είναι ρυθμισμένη και προσπαθώ να κοιμηθώ. Ξυπνώ από τις ακτίνες του ήλιου που μπαίνουν από το παράθυρο. Ναι! ΕίναιΧριστούγεννα!! Και τρέχω αμέσως στο σαλόνι. Με χαιρετά η οικογένειά μου και πολλά-πολλά δώρα του Άη Βασιλη. Η αδελφή μου φωνάζει «ναι, ναι», ο αδελφός μου ουρλιάζει και εγώ χαμογελώ και είμαι έτοιμη να ανοίξω τα δικά μου δώρα.

Γκρέις/

Γουάου! Ένα νεροπίστολο και μια ολοκαίνουργια σανίδα για σέρφινγκ. Ανυπομονούσα να τα δοκιμάσω αλλά μόλις βγήκα ο ήλιος έκαψε το κεφάλι μου και έτρεξα πάλι μέσα για να στείλω μήνυμα στην φίλη μου την Χλόη : «Συνάντησέ με στην παραλία σε 10 λεπτά». Μου απάντησε : «ok». Τότε θυμήθηκα την καινούργια μου σανίδα και γρήγορα της έστειλα άλλο μήνυμα για να φέρει και εκείνη μαζί της την δική της σανίδα. Όταν έφθασα στην παραλία, βρήκα την Χλόη να με περιμένει με την σανίδα της έτοιμη να πιάσουμε κύματα.

Read more: Όταν ο Άη Βασίλης πάει στην Αυστραλία…

ΠΑΙΧΝΙΔΟΛΕΞΟ: Οι χώρες της Μεσογείου

mediterranean

Μεσόγειο τη λεν και παίζουνε γυμνά
Παιδιά με μαύρα μάτια, αγάλματα πικρά
Γέννησε τους θεούς, τον ίδιο τον Χριστό
Το καλοκαίρι εκεί δεν τρέμει τον καιρό
Μεσ’τη Μεσόγειο.  
(Μεσόγειος (1972)  - Ζωρζ Μουστακί)

 

Η Μεσόγειος είναι η θάλασσα που ενώνει τρεις ηπείρους και η κοιτίδα των πρώτων πολιτισμών.

Μεσόγειος < μέσος + γη. Όπως λέμε Μεσοποταμία < μέσος +ποτάμι, η περιοχή ανάμεσα στους ποταμούς  Τίγρη και Ευφράτη.


ΕΛΛΑΣ

Η λέξη είναι τριτόκλιτη: η Ελλάς, της Ελλάδος
Ελλάς < σελ + λας / λαδ
              Σελ > σέλας : λάμψη, φως
                     >σελήνη
         Το αρχικό Σ έγινε δασύ πνεύμα, ελ = ηλ > ήλιος ( Απόλλων, ο θεός του φωτός)
             Λας = πέτρα ( εξ ου και λατομείο)
                     >λαός = πλήθος από πέτρες ( μύθος του Δευκαλίωνα)
             Λαδ = τόπος, περιοχή ( εξ ου  και κοιλάδα, πεδιάδα…)
                     >Land (αγγλικά) = γη, χώρα, πατρίδα

ΕΛΛΗΝΕΣ: Οι κάτοικοι της χώρας του φωτός, που λάτρευαν τη Σελήνη, λέγονται Έλληνες. Το όνομα ήταν κατ' αρχήν θρησκευτικό. Το όνομα Έλληνες εμφανίζεται μετά το 1000 π.Χ. Έλληνες ονομάστηκαν σταδιακά όλοι οι κάτοικοι της Θεσσαλίας, « η Ομηρική χώρα Ελλάς ήταν από Ενιπέα, του Απιδανού και άλλων παραποτάμων του Πηνειού, διαρρεομένη Θεσσαλιώτιδα, οικουμένη από Μυρμηδόνων» και κατόπιν της Ηπείρου και της Μακεδονίας. Μετά την έναρξη των Ολυμπιάδων (776 π.Χ.) και μάλλον εξ αιτίας αυτών, Έλληνες ονομάζονται και όλοι οι νότιοι κάτοικοι μέχρι και Κρήτη, Αιγαίο και Ιόνιο. Ταυτόχρονα σχεδόν, Έλληνες ονομάζονται και στη Μικρά Ασία, Κύπρο, Σικελία και Κάτω Ιταλία. Κατά τους Μηδικούς πολέμους το όνομα γενικεύεται και γίνεται εθνικό. Πρώτος "Ελλάνων αρχηγός" ανακηρύχθηκε ο Παυσανίας μετά τη μάχη των Πλαταιών. Ο Θουκυδίδης γράφοντας ότι κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο "παν το Ελληνικόν εκινήθη", εννοεί όλους τους κατοίκους αυτών των χωρών. Τώρα κατ' αντιστροφή ονομάστηκε η χώρα από τους κατοίκους. Από τους Έλληνες ονομάστηκε η χώρα Ελλάδα.
Ελ –λας = «η πέτρα των θεών» ή «ο θρόνος των θεών.
Ελλάς = «ο γήινος τόπος που είναι κατοικία των θεών».
Ελλάς = «το υλικό σώμα εντός του οποίου κατοικεί το Φως», δηλαδή Ελλάς μπορεί να είναι το σώμα όπου κατοικεί η ψυχή, όπου κατοικεί ο (ενσαρκωμένος) θεός, η ψυχή που έλκει την καταγωγή της από τον Ελ /Ηλ ιο, είναι «ο άνθρωπος με ψυχή».
Έκφραση : ο Έλληνας έχει ψυχή.
Ο Ερμής ο Τρισμέγιστος λέει : «Ο άνθρωπος είναι θνητός θεός και ο θεός είναι αθάνατος άνθρωπος».
Στη Δύση οι λέξεις Έλληνας και Ελλάς αποδίδονται με τους όρους :
Grec, Grèce (γαλλικά)
Greek, Greece (αγγλικά)
                         < graecus(λατ.) < γραικός < γηραιός : γέροντας σοφός ( οι ιερείς των μαντείων αποκαλούνταν γηραιοί.
Στην Ανατολή οι λέξεις Έλληνας και Ελλάς αποδίδονται με τους όρους :
Yunan, Yunanistan < Ίωνας, Ιωνία
Στο Μεσαίωνα, στην Ευρώπη, η λέξη Hellène= Έλληνας ήταν συνώνυμη του «ειδωλολάτρη». Σήμερα, στη Γαλλία, όταν χρησιμοποιούν τη λέξη Hellène αναφέρονται στους Έλληνες της Διασποράς.


ΚΥΠΡΟΣ

Στα αιγυπτιακά μνημεία του Τούθμωση Γ΄ (1500 π.Χ.) η Κύπρος φέρεται με το όνομα Asebi ή Jsj. Στο δε ψήφισμα της Κανώπου (238 π.Χ.) αναφέρεται με το όνομα Sbjn, ενώ στους πήλινους πίνακες του Τελ ελ Αμάρνα εμφανίζεται με το όνομα Alasia,.
Τη γνώμη ότι με το όνομα Αλασία φερόταν η Κύπρος ενισχύει και η ευρεθείσα επιγραφή στη νήσο όπου αναφέρει "ΑΠΟΛ(Λ)ΩΝ ΤΩΙ ΑΛΑΣΙΩΤΑΙ" που φέρονταν σε βάθρο ανδριάντα, έργο του Πλυτού, που είχε αφιερώσει ο Αψάσωμος στον θεό "Απόλλωνα τον Αλασώταν". Το όνομα αυτό απαντάται ακόμα και σήμερα ως τοπωνύμια όπως Άλασσος,  Αϊλάσυκα.
Το όνομα Κύπρος φέρεται να επικράτησε από τους Έλληνες από την εποχή του Ομήρου, από τους οποίους και μεταδόθηκε στη συνέχεια σε όλους τους παρακείμενους λαούς.
Το ελληνικό όνομα Κύπρος απαντάται τόσο στην Ιλιάδα όσο και την Οδύσσεια. Επίσης το όνομα Κύπρις φέρεται ως επίθετο της θεάς Αφροδίτης.
Αρχαιότερη επιγραφή που φέρει το όνομα Κύπρος ανάγεται στο 459 π.Χ.
Πολλά αρχαία ονόματα φέρονται συνδεδεμένα με το όνομα Κύπρος, όπως : Αριστόκυπρος,  Θεμιστοκύπρα, Κυπραγόρας, Κυπρόθεμις, Στασίκυπρος, Τιμόκυπρος, Φιλόκυπρος κ.ά.
Κύπρος    <  Από το μεσογειακό κυπαρίσσι < κυπάρισσος
                <  Από το φυτό κύπρος (χέννα).
                <  Από πόλη του νησιού, που ονομαζόταν Κύπρος.
                <  Από το επίθετο της θεάς Αφροδίτης, «Κυπρίς» ή «Κύπρα».
                <  Από το γιο ή την κόρη του μυθικού Κινύρα, Κύπρο.
                <  Από το κύριο εξαγωγικό της προϊόν, το χαλκό. Οι μεγάλες εξαγωγές χαλκού από την Κύπρο έδωσαν το λατινικό όνομα στο χαλκό μέσα από την φράση aes Cyprium, "μέταλλο της Κύπρου", που αργότερα συντομεύτηκε στο Cuprum. 


 ΙΤΑΛΙΑ

Οι Αρχαίοι Έλληνες,  ήταν οι «νονοί» της Ιταλίας. Όταν θα αποικήσουν τη χερσόνησο, θα βρουν τον ντόπιο πληθυσμό να ασχολείται αποκλειστικά με την εκτροφή των μοσχαριών. Το μοσχάρι στην ομβρική διάλεκτο ονομάζεται:
 vitlu <λατ. vitulus < λατ. vitalia < ελλ. Ιταλία.
Οι Έλληνες θα αποκαλέσουν, μάλλον ειρωνικά,  το ντόπιο πληθυσμό ως “Ιταλούς”:           γελαδάρηδες και τη χώρα “Ιταλία” : γη των μοσχαριών.
Παρόμοια χρήση είχε γίνει με τη λέξη “Εύβοια” < ευ + βους, περιοχή με πλούσια εκτροφή βοοειδών.
Μία άλλη πιθανή εκδοχή είναι ότι προέρχεται από την ελληνική λέξη :
Αιθαλία > Αethalia > Ιταλία : “η ομιχλώδης από τους καπνούς χώρα”, λόγω των ηφαιστείων της. Από την ίδια ρίζα παράγεται ετυμολογικά και το ηφαίστειο Αίτνα.

ΜΑΛΤΑ

Νησιώτικο κράτος της Ευρώπης στη Μεσόγειο με πρωτεύουσα τη Βαλέτα.
Μάλτα <  Malta (ιταλικά) < Melita (λατινικά) < Μελίτη ( αρχ.ελλην.)

ΜΟΝΑΚΟ

Αποικία των Φωκαέων, ιδρύθηκε το 600 π.Χ. Το Μονακό, είναι μικρό πριγκιπάτο της Κυανής Ακτής
Μονακό < Monaco (γαλλικά) < Mùnegu (μονεγάσκικα)<Μονόοικος (ελλ.)                    < Μόνος+οίκος
Στην αρχαιότητα, ο λιμένας του Μονακό συνδέθηκε με τη λατρεία του ήρωα Ηρακλή, και το όνομά του συνδέθηκε συχνά με την έκφραση «Ηρακλής Μονόοικος» .Υπήρχε στην αρχαιότητα ναός αφιερωμένος στον Ηρακλή πράγμα το οποίο δεν συνήθιζαν για ημίθεο. Γι'αυτό λέγεται Μονόοικος. Ο κύριος λιμένας του Μονακό ονομάζεται « ο λιμένας του Ηρακλή».

 ΓΑΛΛΙΑ

Κράτος της δυτικής Ευρώπης με πρωτεύουσα το Παρίσι.  
Γαλλία <Gaule < Gallia= Γαλατία
Σήμερα, στη σύγχρονη γαλλική , η λέξη Gaule έχει εξαφανιστεί και χρησιμοποιείται μόνο σε ένα ιστορικό πλαίσιο. Το επίθετο Gaulois   τονίζει ορισμένες ιδιαιτερότητες των Γάλλων:
Νos Ancêtres les Gaulois = «Οι πρόγονοί μας οι Γαλάτες»,
Coq Gaulois  = γαλατικός κόκορας
 Astérix le Gaulois = Αστερίξ ο Γαλάτης
France (Φρανς) < Francia < Frank = Φράγκος
                                                        = ελεύθερος, ειλικρινής
                                                        < Frankon(αρχαία γερμανικά)= ακόντιο, λόγχη
Στη νότιο Γαλλία, οι Έλληνες ίδρυσαν τις πρώτες αποικίες κατά τους τελευταίους Μυκηναικούς αιώνες και αργότερα προχώρησαν σε συστηματικό αποικισμό οι Κυμαίοι Ευβοείς,  οι Ρόδιοι και κυρίως οι Φωκαείς. Η Μασσαλία ιδρύθηκε από τους Φωκαείς τον 7ο αιώνα π.Χ.

ΙΣΠΑΝΙΑ

Κράτος της νοτιοδυτικής Ευρώπης, που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Ιβηρικής χερσονήσου, με πρωτεύουσα τη Μαδρίτη.
Ισπανία < Hispania / Spania(λατ.) < Εσπέρια
Η λέξη «Εσπέρια» παραπέμπει  στις κόρες του Άτλαντα και στον «κήπο των Εσπερίδων»,  κήπο που χάρισε ως γαμήλιο δώρο η Γη στην Ήρα και τον Δία και που σχετίζεται με τον ενδέκατο άθλο του Ηρακλή.
Σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία ο κήπος των Εσπερίδων – οι ίδιες ήταν κόρες του Άτλαντα – ήταν ο οπωρώνας της θεάς Δήμητρας που βρισκόταν στην πιο δυτική γωνία του τότε γνωστού κόσμου στον οποίο υπήρχε το δέντρο της ζωής ή μία συστάδα δέντρων τα οποία έβγαζαν καρπούς που χάριζαν την αθανασία: τα χρυσά μήλα.

Στο νοτιότερο άκρο της Ιβηρικής χερσονήσου βρίσκεται το Γιβραλτάρ, οι Ηράκλειες Στήλες, της αρχαιότητας. Η θαλάσσια πύλη προς τον Ατλαντικό και η χερσαία πύλη  προς την Αφρική, αποκαλούμενη Λιβύη.
Άτλας ονομάζεται οροσειρά της ΒΔ Αφρικής που απλώνεται από τις ακτές του Ατλαντικού έως τις ακτές της Μεσογείου και της ερήμου Σαχάρας και καταλαμβάνει εδάφη του Μαρόκου, της Αλγερίας και της Τυνησίας.  Έχει πάρει το όνομά της από τον Τιτάνα Άτλαντα, γιατί εκεί, σύμφωνα με τη μυθολογία, απολιθώθηκε ο τιτάνας όταν ο Περσέας του έδειξε το κεφάλι της Μέδουσας.
 
ΜΑΡΟΚΟ

Το Μαρόκο είναι μια αραβική, μουσουλμανική χώρα της Βόρειας Αφρικής, με πρωτεύουσα το Ραμπάτ. Στο βόρειο άκρο του βρίσκεται η μια πλευρά από τα στενά του Γιβραλτάρ, σε απόσταση 8 χλμ. από την Ισπανία.  Πρωτεύουσα του Μαρόκου είναι το Ραμπάτ.
Μαρόκο < ιταλική Marocco < αραβική Marakh, παραφθορά του ονόματος Marrakeš, από την πόλη (Μαρακές) που ήταν κάποτε πρωτεύουσα του κράτους.
Μαρακές < mur (n) akuch (βερβέρικες λέξεις) = Χώρα του Θεού.

ΑΛΓΕΡΙΑ

Κράτος της βόρειας Αφρικής με πρωτεύουσα το Αλγέρι.  
Αλγερία < γαλλική Algérie < Alger < αραβική  Āl-ǧazāḥir = τα νησιά, και που αναφέρεται στα τέσσερα νησιά τα οποία βρίσκονταν στις ακτές της πόλης, μέχρι που ενσωματώθηκαν στη στεριά το 1525.

1130 – 1269: Kυβερνούν οι  Αλμοχάδες, με πρωτεύουσα το Τλεμ Σεν.
Οι  Αλμοχάδες, οι μονοθεϊστές: μαροκινή βερβέρικη μουσουλμανική δυναστεία. Ιδρύθηκε τον 12ο αιώνα και ίδρυσε το βερβέρικο κράτος του Τιν Μαλ στην οροσειρά του Άτλαντα περίπου το 1120.
Η Αλγερία αυτή την εποχή γνωρίζει τεράστια οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη και το Ισλάμ εισβάλλει στην Ευρώπη μέσω της Ισπανίας που σε μεγάλο μέρος  είναι Αραβική. Τότε οικοδομείται το τεράστιο φρούριο της Γρενάδας, το σύμβολο του αραβικού πολιτισμού στην Ιβηρική χερσόνησο. Το 1492, τερματίζεται η αραβική παρουσία στην Ισπανία με την κατάληψη του φρουρίου της Γρενάδας.

ΤΥΝΗΣΙΑ

 Η Τυνησία, ή κοινώς Τούνεζι, (Τούνις ή και «Ιφρικιγιέ»), είναι μια χώρα στις μεσογειακές ακτές της Βόρειας Αφρικής, με πρωτεύουσα τη Τύνιδα.
Τυνησία < Τunisie (γαλ.) < Τunusiyah (αραβική) < Tunis, όνομα της πρωτεύουσας    < Tύρος
Στις ακτές της αποίκησαν οι Φοίνικες ήδη από τον 10ο αιώνα π.Χ. Τον 6ο αιώνα π.Χ., η δύναμη της Καρχηδόνας αυξήθηκε πολύ και έγινε η κυρίαρχη δύναμη στη Μεσόγειο έπειτα από μια σειρά πολέμων με την Ελλάδα.
Η Καρχηδόνα ιδρύθηκε τον 8ο αιώνα π.Χ. από αποίκους της Τύρου (σημερινή χώρα Λίβανος), οι οποίοι έφεραν μαζί τον πολιτισμό και τη θρησκεία των Φοινίκων και των Χαναναίων. Ο θρύλος αναφέρει ότι η πόλη ιδρύθηκε από τη βασίλισσα Διδώ, όπως αναφέρεται και στην Αινειάδα του Βιργιλίου.

ΛΙΒΥΗ

Το Κράτος της Λιβύης  είναι χώρα της Βόρειας Αφρικής και βρέχεται  από τη Μεσόγειο, με πρωτεύουσα τη Τρίπολη.
Το όνομα της χώρας προέρχεται από τον αιγυπτιακό όρο Λεμπού, ο οποίος αναφέρεται στους Βερβερίνους που ζούσαν δυτικά του Νείλου. Στα ελληνικά έγινε Λιβύη, αν και στην αρχαία Ελλάδα ο όρος είχε ευρύτερη σημασία, υπονοώντας ολόκληρη τη Βόρειο Αφρική δυτικά της Αιγύπτου ή και ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο.
Στην ελληνική μυθολογία, η Λιβύη ήταν κόρη του Έπαφου, γιου του Δία και της Ιούς, και της Μέμφιδας, κόρης του Νείλου. Ο Έπαφος αργότερα έδωσε το όνομα της κόρης του στην περιοχή που γειτνίαζε δυτικά με την χώρα της Αιγύπτου.

ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Κράτος της βορειοανατολικής Αφρικής, μαζί με τη χερσόνησο του Σινά, που αποτελεί γέφυρα ξηράς, ισθμός στη νοτιοδυτική Ασία, με πρωτεύουσα το Κάιρο.
Αίγυπτος < a-ku-pi-ti-yo ( Γραμμική Β΄) < Hikuptah ( αρχαία αιγυπτιακά) : οίκος της ψυχής του Πτά (θεός της δημιουργίας και προστάτης των τεχνιτών).
Σύμφωνα με τον Στράβωνα, Αίγυπτος < Αιγαίο + υπτίως : κάτω από το Αιγαίο πέλαγος.
Στα Αιγυπτιακά Αραβικά, Αίγυπτος = δύο στενά, αναφορικά με τη παλαιά διαίρεση σε Άνω και Κάτω Αίγυπτο.
                                           Αίγυπτος = μητρόπολης, συνοριακή γη         

Η Λωρίδα της Γάζας αποτελεί μια παράλια χερσαία λωρίδα στο νοτιοανατολικό άκρο της Μεσογείου, μεταξύ της Αιγύπτου και του Ισραήλ. Η Λωρίδα πήρε το όνομά της από την κυριότερη πόλη της περιοχής, τη Γάζα.

ΙΣΡΑΗΛ

Κράτος  της νοτιοδυτικής Ασίας, στη Μέση Ανατολή, με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ.
Ισραήλ < Ισραήλ (ελλ.) < Μεντινάτ Γισραέλ ( εβρ.) < Νταουλάτ Ισραίλ ( αραβ.)        = χώρα του πάγου και του ήλιου. Είναι η χώρα της ένωσης των αντιθέσεων.
Η περιοχή της Παλαιστίνης υπήρξε, από την αρχαιότητα ακόμη, σταυροδρόμι συνάντησης και ανασύνθεσης των μεγάλων πολιτισμών της Αιγύπτου, της Μεσοποταμίας και της Μικράς Ασίας.
Παλαιστίνη < Παλαιστίνα (εβρ.) < Φιλαστίν / Φαλαστίν (αραβ) : Φιλισταίος.              Είναι πιθανό να υπάρχει προέλευση και κατά συνέπεια σύνδεση με κάποια φύλα που έφυγαν από την αρχαία Κρήτη και αναφέρονται μεταξύ άλλων σε κείμενα της Γραμμικής Β΄ ως « Πελεστέτ».

ΛΙΒΑΝΟΣ

Ο Λίβανος είναι χώρα της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.  Πρωτεύουσα της χώρας είναι η Βηρυτός.
Λίβανος < Lebanon < Lubnan (σημιτικά) = λευκό ή γάλα. Αναφέρεται στο πέπλο χιονιού που καλύπτει τις λιβανέζικες οροσειρές το χειμώνα. Μοναδικό θέαμα σε μια άγονη και στερούμενη υδάτων περιοχή που είναι η Μέση Ανατολή. Στη Βίβλο αναφέρεται ως   « η γη του γάλακτος και του μελιού».

Η περιοχή του Λιβάνου είναι γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια, σαν τμήμα της Φοινίκης και φημιζόταν για τα δάση της, που την αρωματική ξυλεία τους εμπορεύονταν οι Φοίνικες. Οι φοινικικές πόλεις των παραλίων του Λιβάνου και ιδιαίτερα η Τύρος είχαν αποκτήσει μεγάλη  ισχύ και τα πλοία τους έπλεαν σε όλες τις τότε γνωστές θάλασσες.
Kατά μία εκδοχή, η ονομασία του νησιού Λήμνος, αναφέρεται ήδη από τον Όμηρο, έχει την ίδια ρίζα και σημαίνει λευκή. Η ονομασία αυτή δόθηκε στο νησί επειδή, καθώς είναι επίπεδο και άδενδρο, παρουσιάζει από μακριά λευκή όψη.

ΣΥΡΙΑ

Η Συρία  είναι μια χώρα της Μέσης Ανατολής που εκτείνεται μεταξύ του Ευφράτη ποταμού, της Αραβικής ερήμου και της Μεσόγειου θάλασσας. Πρωτεύουσα είναι η Δαμασκός.
Συρία < Σύριοι, όνομα των Ασσυρίων (Ηρόδοτος). Από το όνομα των κατοίκων προήλθε η ονομασία της χώρας.
           < σύρω. Όταν οι  Έλληνες έφθασαν σ’αυτή τη γη, έσυραν τα πλοία για να τα βγάλουν στη στεριά.
           < Ασσούρ, ο γιός του ιδρυτή του κράτους των Ασσυρίων.

ΤΟΥΡΚΙΑ

Η Τουρκία βρίσκεται στη νοτιοδυτική Ασία, με ένα μικρό τμήμα της επικράτειάς της (Ανατολική Θράκη) στη νοτιοανατολική Ευρώπη, με πρωτεύουσα την Άγκυρα  Τουρκία < turuk (αραβικά) = ιδιοκτήτης + -ια, κατάληξη που δηλώνει χώρα.  
Η μεγαλύτερη πόλη  της χώρας είναι η Κωνσταντινούπολη ( Ιστανμπούλ < εις την Πόλη). Η Κωνσταντινούπολη είναι κτισμένη στη θέση της αρχαίας ελληνικής πόλης Βυζάντιο, αποικία των Μεγαρέων. Ιδρύθηκε το 667 π.Χ από τον Βύζαντα. Το 330 μ.Χ, ο Μέγας Κωνσταντίνος μετάφερε την πρωτεύουσα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στη θέση του Βυζαντίου και την μετονόμασε Νέα Ρώμη, όνομα που όμως δεν επικράτησε, καθώς η πόλη έγινε γρήγορα γνωστή ως Κωνσταντινούπολη (=πόλη του Κωνσταντίνου), από το όνομα του ιδρυτή της. Η ονομασία Νέα Ρώμη παράμεινε στην εκκλησιαστική ορολογία, διαχωρίζοντας την καθολική από την ορθόδοξη εκκλησία.  

Άλλες ονομασίες που της αποδόθηκαν είναι «Βασιλεύουσα», «Βασιλίς των πόλεων», «Μεγαλόπολις» και «Επτάλοφος», καθώς είναι κτισμένη πάνω σε επτά λόφους, όπως η Ρώμη.
Η Κωνσταντινούπολη παράμεινε η πρωτεύουσα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας          η  ποία διήρκησε περισσότερο από 1000 χρόνια.  Είναι η μοναδική πόλη στον κόσμο που βρίσκεται σε δύο ηπείρους, την Ευρώπη (Ανατολική Θράκη) και την Ασία.

 

 

ΠΑΙΧΝΙΔΟΛΕΞΟ : Οι Αριθμοί

         pythagoras-principle

 

Της Σταματίας Σοφίου -- 

Ο αριθμός είναι ο αρμός ανάμεσα στον μικρόκοσμο του ανθρώπου και τον μακρόκοσμο του σύμπαντος. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα, οι αριθμοί είναι τα ενδιάμεσα όντα μεταξύ των αισθητών πραγματικοτήτων και του κόσμου των ιδεών, η αρμονία του σύμπαντος. Ο Πυθαγόρας πίστευε ότι οι αριθμοί είναι η ανώτερη έκφραση της γνώσης.

Από τη μελέτη των αριθμών είναι δυνατόν να αποκαλυφθεί η σύσταση του κόσμου. Οι αριθμοί θεωρούνται ως σύμβολα που εκφράζουν την ουσία των όντων και των φαινομένων. Τα όντα δεν είναι μόνο τα φαινόμενα, τα σώματα, η ύλη της οποίας βλέπουμε τις μεταβολές αλλά και κάτι άλλο που δεν αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας. Αυτό το κάτι άλλο, χωρίς το οποίο είναι αδύνατο να νοηθούν τα όντα, ο Πυθαγόρας το ονόμασε «Αριθμόν».

Αριθμός < αρι < αραρίσκω = συνδέω, τακτοποιώ, προετοιμάζω

                   + -θμός = τέρμα

Παράγωγα του «αραρίσκω»

Αρετή : στον Όμηρο η αρετή συνδέεται με την πολεμική ανδρεία και υπεροχή, με την ικανότητα του πολεμιστή που είναι πρόθυμος να θυσιαστεί χάριν αυτής. Στον Πλάτωνα η αρετή συνδέεται με την επιστήμη και την γνώση. Ο Αριστοτέλης συνδέει την αρετή με την ηθική ως αξία που εξυψώνει τον χαρακτήρα και το πνεύμα. Η σύνδεση αυτή ενισχύεται στη Βίβλο, όπου αναφέρεται στις ιδιότητες και αξίες του Θεού.

Αρέσω < αρέσκω = επανορθώνω, ευαρεστώ, ικανοποιώ

Άρθρο < άρθρον = άρθρωση, αρμός

Άρμα = τροχός, πλαίσιο άμαξας

           >arma (λατ.)=όπλα   > arme (γαλλ.)

           >armus (λατ.)= βραχίονας > arm (αγγλ.)

Ο ανθρώπινος σωματικός φορέας , με το άλογο σαν ηλιακό, πνευματικό φορέα. Στον ελλαδικό χώρο, συμβολίζει το όχημα όλων των ηλιακών θεών, οι οποίοι οδηγούν τα ηλιακά λευκά άλογα που, σαν αρχή του ήλιου ή της υγρασίας, μεταφέρουν τον ήλιο και τη σελήνη στον ουρανό, π.χ. τα λευκά άλογα του Απόλλωνα σαν ηλιακού θεού και του Ποσειδώνα σαν υδάτινου στοιχείου. Το άρμα και τα άλογα είναι επίσης πολεμικά γνωρίσματα του θεού του πολέμου Άρη/Mars. Στη χριστιανοσύνη, το άρμα, η άμαξα ή η κιβωτός είναι η Εκκλησία σαν όχημα που μεταφέρει τους πιστούς στον παράδεισο. Οι δύο τροχοί του είναι η επιθυμία και η θέληση, το έλεος και η σύνεση, σύμφωνα με τον Δάντη.

Αρμός : σύνδεσμος, άρθρωση

Αρμονία: συμφωνία, ταίριασμα. Η αρμονία οδηγεί στο κάλλος.

               >harmony (αγγλ.)

               >harmonie (γαλλ.)

Το γράμμα h δηλώνει την δασεία στην ελληνική λέξη.

Όλα τα παράγωγα του ρήματος αραρίσκω εμπεριέχουν και καθιστούν κατανοητές τις αξίες που διέπουν τον μακρόκοσμο του σύμπαντος και τις δυνατότητες του μικρόκοσμου του ανθρώπου. Ο αρμός > αριθμός επιτρέπει την αρμονική διάταξη των πραγμάτων και καταστάσεων.

Οι αριθμοί δεν είναι απλώς ποσοτικοί, αλλά και συμβολικές ποιότητες. Οι μονοί αριθμοί είναι αρσενικοί και οι ζυγοί είναι θηλυκοί. « Θυσίασε στους ουράνιους θεούς με έναν μονό αριθμό και στους γήινους με έναν ζυγό» (Πλούταρχος).

0 : μηδενική αξία. Πιστεύεται ότι το σύμβολο 0 προέρχεται από το αρχικό γράμμα της λέξης Ουδέν.Το Μηδέν είναι η Πρωταρχική Αιτία, είναι μέσα σε όλα αλλά και πουθενά.Συμβολίζεται με την περιφέρεια χωρίς αρχή, χωρίς τέλος, χωρίς κέντρο. Αντιπροσωπεύει επίσης το Κοσμικό Αυγό, το αρχέγονο Ανδρόγυνο, το Πλήρες.

Μία από τις σπουδαιότερες ανακαλύψεις υπήρξε η αναγνώριση της θέσης που πρέπει να έχει στο αριθμητικό σύστημα η μηδενική αξία.

       <sifr (αραβικά) =κενό, μηδέν

               >chiffre (γαλλ.) =αριθμός

               >τζίφρα (ελλην. Ιδιωματισμός) = υπογραφή

1 : μονάδα, αρχέγονη ενότητα, το σύνολο όλων των δυνατοτήτων,

     παγκόσμιος πατέρας, αρχή παντός αριθμού και κάθε αρίθμησης. Ο πατέρας δημιουργός, ο υπέρτατος Δίας, ο Θεός, από τον οποίο εκπορεύονται τα πάντα

2 : δυάδα, δυαδικότητα,

     Το δύο φανερώνει διαχωρισμό, διάσταση (Δίας- Ζευς ), (Ήλιος – Απόλλων), τη δυαδική φύση του ανθρώπου, « το διαιρημένο γήινο ον» (Πυθαγόρας), ο Χριστός έχει δύο φύσεις: τη θεϊκή και την ανθρώπινη,

     Η εκδήλωση των πάντων στον Κόσμο προέρχεται από την ένωση της μονάδας και της δυάδας, του αρσενικού και του θηλυκού, του πέρατος και του απείρου.

3 : « το παν και τα πάντα τοις τρισίν ώρισται…» (Αριστοτέλης, Περί Ουρανού, 286α, 10-15)

       =το παν και τα πάντα ορίζονται από τον αριθμό τρία.

       Το τρία είναι ο Νόμος βάσει του οποίου όλα διατάσσονται, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη. Ο Κόσμος υφίσταται δια της τριάδος, δια του Μοιραίου, της Ανάγκης και της Τάξης, μας λέει ο Ερμής ο Τρισμέγιστος «…περί τριάδος εφθέξατο, ειπών εν μια τριάδι μιαν είναι η θεότητα». Εκφράζει την οργάνωση χωρίς την οποία καμία δραστηριότητα δεν είναι δυνατή. Αποτελεί την προφανή διατύπωση της ισορροπίας δυο αντιθέτων με την βοήθεια ενός τρίτου όρου. Το τρίγωνο είναι αναμφίβολα ο ορατός συμβολισμός του 3. Δεν μπορεί να επέλθει δεσμός και αρμονία μεταξύ δύο πραγμάτων χωρίς τη μεσολάβηση ενός τρίτου όρου ενδιάμεσου.

Τριάδες : Ενέργεια –Ύλη – Ζωή

                 Αρχή – Μέση – Τέλος

                 Παρελθόν – Παρόν – Μέλλον ( Λάχεση – Κλωθώ – Άτροπος , είναι οι 3 Μοίρες )

                 Ύπαρξη – Ζωή – Διάνοια (ορφικός συμβολισμός)

                 Σώμα – Ψυχή – Πνεύμα

                 Γέννηση – Ζωή – Θάνατος

                 Επιθυμητό – Θυμοειδές – Λογικό

                 Ένστικτο – Συναίσθημα - Λογική

                 Αέρας – Νερό – Φωτιά

                 Δίας – Ποσειδώνας – Πλούτωνας ( η τριαδική υπόσταση του Κόσμου )

                 Θεός – Χριστός – Άγιο Πνεύμα ( η πλήρης θεότητα)

                 Πατέρας – Μητέρα – Υιός

Υπάρχουν επίσης τρεις Χάριτες, Σειρήνες, Ώρες. Ο Κέρβερος είναι τρικέφαλος και η Σκύλλα έχει μια τριπλή ουρά. Η Πυθία χρησμοδοτούσε καθήμενη σε τρίποδα (= τριαδική υπόσταση του Θείου). Υπάρχουν τρία δώρα των Μάγων προς τον Χριστό, σαν Θεό – Βασιλιά – Θυσία, απαρνήσεις του Πέτρου, ημέρες του θανάτου του Χριστού, εμφανίσεις μετά θάνατον, Μαρίες, θεολογικές αρετές: Πίστη- Ελπίδα – Αγάπη.

Το τρία είναι ο πρώτος ισχυρός αριθμός, επειδή όταν χωρίζεται έχει ένα κέντρο που παραμένει, το κεντρικό σημείο ισορροπίας.

4 : Εάν το τρία ως πρώτος αριθμός φανερώνει την δημιουργική ενέργεια εν τη ουσία της, ο ακόλουθος άρτιος αριθμός, το 4 παριστάνει λογικά το αποτέλεσμα της ενέργειας αυτής, τη δυναμική εκδήλωση της δημιουργικής πράξης. Η εκδήλωση αυτή ονομάστηκε Φύση. Από το τέσσερα παράγεται το πρώτο στερεό σχήμα, είναι το χωρικό σχήμα, είναι η Γη, η δικαιοσύνη. Η τετραδικότητα μπορεί να απεικονιστεί σαν τετράφυλλο, τετράγωνο και σταυρό.

Υπάρχουν τέσσερα σημεία του ορίζοντα, τέσσερις εποχές, άνεμοι, πλευρές του τετραγώνου, βραχίονες του σταυρού, ποταμοί του παραδείσου και των υποχθόνιων περιοχών, τέσσερα Ευαγγέλια, Ευαγγελιστές, αρχάγγελοι.

Είναι ο ιερός αριθμός του ήλιου – τέσσερις κίονες στηρίζουν το θόλο του ουρανού – και του Ερμή. Τέσσερεις νάνοι στηρίζουν τον κόσμο.

5 : Ο ανθρώπινος μικρόκοσμος, ο αριθμός του ανθρώπου που σχηματίζει ένα πεντάγωνο, με τεντωμένα χέρια και πόδια. Είναι η Θεότητα σαν Κεντρικός Δημιουργός των τεσσάρων μεγάλων δυνάμεων. Είναι ο αριθμός του γάμου, του ιερού γάμου, σαν ο συνδυασμός του θηλυκού, ζυγού αριθμού, δύο και του αρσενικού, μονού τρία. Είναι ο αριθμός των πέντε αισθήσεων. Ο πεντάκτινος αστέρας, σαν το πεντάγραμμο, απεικονίζει την ολοκληρωμένη ατομικότητα και αντιπροσωπεύει επίσης την πνευματική φιλοδοξία και εκπαίδευση όταν έχει την κορυφή του προς τα πάνω, με την κορυφή προς τα κάτω, είναι ένα σύμβολο μαύρης τέχνης και μαγείας.

Ο Απόλλωνας, σαν θεός του φωτός, έχει πέντε ιδιότητες : παντοδυναμία, παντογνωσία, πανταχού παρουσία, αιωνιότητα, ενότητα. Το γράμμα Ε είναι το σύμβολο του αριθμού 5, «αριθμός του σύμπαντος» ( Πλούταρχος, Περί του εν Δελφοίς ΕΙ, 391c ).

Ο Πρόκλος αναγνωρίζει την πεντάδα ως τον πρώτο κυκλικό αριθμό (δηλ. αριθμό 52=25) και προσθέτει πως σε σύζευξη με το Νου (σε εξάδα) και χάρη σε αυτήν η ψυχή είναι Νους εν δυνάμει και δύναται να ανατραφεί προς εκείνον (ως κυκλικός αριθμός).

6 : Σύμφωνα με τους Πυθαγόρειους το έξι αντιστοιχεί στο εμψυχωμένο σώμα, εικονίζει τη φάση της δημιουργίας κατά την οποία εμφανίζονται τα έμψυχα όντα. Το έξι είναι ο πρώτος τέλειος αριθμός (αφού ισούται με το άθροισμα των διαιρετών του). Εάν υψωθεί στο τετράγωνο περιέχει τον εαυτό του, « ο πιο παραγωγικός από όλους τους αριθμούς».

7 : Ο αριθμός του σύμπαντος, του μακρόκοσμου. Με το τρία του ουρανού και της ψυχής και το τέσσερα της γης και του σώματος, είναι ο πρώτος αριθμός που περιέχει το πνευματικό και το παροδικό.

Υπάρχουν επτά κοσμικά στάδια, ουρανοί, μεγάλοι πλανήτες, - επτά Πλειάδες, τα επτά άστρα της Μεγάλης Άρκτου που φαίνονται όλο τον χρόνο-, κύκλοι του σύμπαντος, ακτίνες του ηλίου, - η έβδομη ακτίνα του ηλίου είναι η ατραπός δια της οποίας περνάει ο άνθρωπος από αυτόν τον κόσμο στον άλλο - , σεληνιακές διαιρέσεις του ουράνιου τόξου, ημέρες της εβδομάδας, νότες της κλίμακας, θαύματα του κόσμου, σοφοί της αρχαιότητας. Η λύρα του Απόλλωνα έχει επτά χορδές. Υπάρχουν επτά μυστήρια, θανάσιμα αμαρτήματα.

Οι Πυθαγόρειοι υποστήριξαν ότι η Επτάδα βάζει την τάξη τον κόσμο.

8 : Πνευματικά το οκτώ είναι το τέρμα του μυημένου, αφού έχει περάσει μέσα από τα επτά στάδια ή ουρανούς , είναι ο αριθμός του ανακτηθέντος Παραδείσου, η όγδοη ημέρα δημιούργησε το νέο άνθρωπο της χάρης. Μετά από επτά ημέρες νηστείας και μετάνοιας, η όγδοη ημέρα γίνεται αφθονία, ανανέωση, ευδαιμονία.

Το 8 συγγενεύει με το 2 αφού είναι ο κύβος του (23=8). Περνώντας στην έβδομη φάση της δημιουργίας κατά την οποία τα όντα ανέπτυξαν νόηση, στην όγδοη φάση εκδηλώνουν συναισθήματα και σχέσεις μεταξύ τους και επιφέρουν έτσι την ψυχική εξέλιξη του όντος .

Ο Πλάτωνας αναφέρει οκτώ σφαίρες διαφορετικών χρωμάτων που περιβάλλουν τη φωτεινή στήλη του ουρανού.

Η κολυμβήθρα των χριστιανών είναι συνήθως οκτάγωνη, διότι συμβολίζει τον τόπο αναγέννησης.

9: Αποτελούμενος από το πανίσχυρο 3 Χ 3 είναι η Τριπλή Τριάδα: τελείωση, επίτευξη, αρχή και τέλος. Η εσωτερική σημασία του αριθμού 9 είναι η επάνοδος κάθε εκδήλωσης στη μονάδα, στον Πατέρα, δηλαδή η τελική αποκατάσταση των πάντων. Με το 9 κλείνει λοιπόν πρώτος κύκλος και αρχίζει ο νέος κύκλος. Είναι η κοσμική αλληλεγγύη δρώμενη όχι πλέον στην αλληλουχία των φαινόμενων και των δυνάμεων, αλλά η κοσμική αλληλεγγύη πραγματοποιούμενη και βιωμένη από το Ον που αρνείται την προσωπικότητά του για να πλησιάσει και να συγχωνευθεί τελικά με το «Εν». Ο γήινος παράδεισος, ένας άφθαρτος αριθμός. Συμβολίζεται με το σχήμα των δύο τριγώνων που με τη σειρά του, είναι ένα σύμβολο της αρχής του αρσενικού και του θηλυκού, του πυρός και του ύδατος, του βουνού και του σπηλαίου.

Σύμφωνα με τον Πυθαγόρα, το εννέα είναι το όριο των αριθμών, αφού όλα υφίστανται και περιστρέφονται μέσα του. Υπάρχουν εννέα μούσες.

Το εννέα εμφανίζεται ελάχιστα στο χριστιανικό συμβολισμό. Υπάρχουν οι τριπλές τριάδες αγγελικών χορών και εννέα σφαίρες και δάκτυλοι γύρω από την κόλαση.

10 : Ο αριθμός του Κόσμου, το υπόδειγμα της δημιουργίας. Η δεκάδα περιέχει όλους τους αριθμούς και συνεπώς όλα τα πράγματα και τις δυνατότητες, είναι η ρίζα ή κρίσιμη καμπή κάθε υπολογισμού. Το δέκα είναι ο τέλειος αριθμός, η επιστροφή στην ενότητα. Βασιζόμενος στις δύο παλάμες των χεριών, είναι η πληρότητα και το θεμέλιο κάθε αριθμητικής πράξης. Είναι επίσης ο αριθμός του τελειώματος των ταξιδιών και η επιστροφή στις αρχές: ο Οδυσσέας περιπλανήθηκε εννέα χρόνια και επέστρεψε το δέκατο, η Τροία πολιορκήθηκε εννέα χρόνια και έπεσε το δέκατο.

Στο Ναό του Σολομώντα υπήρχαν δέκα λεκάνες, τράπεζες, κηροπήγια. Δέκα Λευίτες λειτουργούσαν μπροστά στην Κιβωτό του Μαρτυρίου.

Στη ρωμαϊκή αρίθμηση το δέκα παριστάνεται με Χ, το τέλειο σχήμα, τη τελείωση.

Υπάρχουν οι δέκα πληγές του Φαραώ, δέκα εντολές του Δεκαλόγου, παραβολές των δέκα λυχνιών, δέκα παρθένων και δέκα ταλάντων, η δεκάτη δινόταν στον Θεό.

Οι αριθμοί από το 1 έως το 10 προετοιμάζουν την ανοδική πορεία του ανθρώπου από τον φθαρτό στον άφθαρτο κόσμο, τη μετάβαση του από τον εγωκεντρικό μικρόκοσμο στον μακρόκοσμο του σύμπαντος.

11 : Αφού το δέκα είναι ο τέλειος αριθμός και ο νόμος το έντεκα αντιπροσωπεύει την υπερβολή και των δύο, την αμαρτία, το παράπτωμα, τον κίνδυνο.

12 : Η δωδεκάδα είναι ένας πλήρης κύκλος, κοσμική τάξη. Σαν 3 Χ 4 είναι η πνευματική και η εγκόσμια τάξη, η εσωτερική και η εξωτερική. Υπάρχουν τα δώδεκα σημεία του ζωδιακού και οι μήνες του έτους, οι δώδεκα ώρες της ημέρας και της νύχτας, επίσης οι δώδεκα ημέρες επιστροφής  στο χάος κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο – οπότε επέστρεφαν οι νεκροί – που γιόρταζαν στα Σατουρνάλια στη Ρώμη και οι δώδεκα ημέρες των Χριστουγέννων. Οι ημέρες αυτές λέγεται ότι προλέγουν το μετεωρολογικό πρότυπο των δώδεκα μηνών του επερχόμενου έτους.

Ο Ηρόδοτος λέει πως υπάρχουν δώδεκα θεοί και θεές του Ολύμπου. Ο Ησίοδος αναφέρει δώδεκα Τιτάνες. Δώδεκα επίσης είναι ο αριθμός των πινακίδων του νόμου και των ημερών και νυκτών στα Σατουρνάλια.

Υπήρχαν δώδεκα πλανόδιοι ιππότες ή ομότιμοι του Μεγάλου Καρόλου και ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης.

Στην εβραϊκή θρησκεία, υπάρχουν δώδεκα πύλες της Ουράνιας Πολιτείας, δώδεκα άρτοι στην Τράπεζα του Ναού, που αντιπροσωπεύουν τους μήνες του έτους, δώδεκα πολύτιμοι λίθοι του περιστηθίου του Ααρών , δώδεκα φυλές του Ισραήλ, δώδεκα γιοί του Ιακώβ.

Στον χριστιανισμό υπάρχουν δώδεκα καρποί του πνεύματος, άστρα, καθώς και Φυλές του Ισραήλ και Απόστολοι, δώδεκα πύλες και θεμέλιοι λίθοι της Αγίας Πολιτείας, δώδεκα ημέρες των Χριστουγέννων.

13 : Στον Χριστιανισμό υπάρχουν δεκατρείς βραδινές λειτουργίες, ή σαρακοστιανές λαμπάδες, κεριά που σβήνουν ένα- ένα, συμβολίζοντας το σκοτάδι στη γη κατά το θάνατο του Χριστού. Το δεκατρία θεωρείται άτυχος αριθμός , όντας ο αριθμός του Ισκαριώτη, με τον Ιησού και τους δώδεκα μαθητές.

20 : Σαν άθροισμα των δακτύλων χεριών και ποδιών, το είκοσι έχει τη σημασία του όλου ανθρώπου και του υπολογισμού με τον τρόπο αυτό.

40 : Μαθητεία, δοκιμασία, μύηση, θάνατος. Η σπουδαιότητα των «σαράντα ημερών» προέρχεται ίσως από τη σαρανταήμερη εξαφάνιση των Πλειάδων σύμφωνα με τους Βαβυλώνιους, μια περίοδος βροχών, θυελλών, πλημμυρών και κινδύνων. Η επιστροφή των Πλειάδων ήταν μια περίοδος χαράς και ένα δεμάτι σαράντα καλαμιών καιγόταν για τις σαράντα ημέρες κακής δύναμης. Η ρωμαϊκή «καραντίνα» κρατούσε τα πλοία απομονωμένα επί σαράντα ημέρες. Οι ναοί στην Περσία, Μπάαλμπεκ και Ταρταρία, οι ναοί των Δρυίδων και ο Ναός του Ιεζεκιήλ, είχαν σαράντα κίονες.

Οι σαράντα ημέρες του θανάτου και της απουσίας του Όσιρη είναι μια περίοδος νηστείας.

Υπάρχουν σαράντα ημέρες τεσσαρακοστής , από τις σαράντα ημέρες του Χριστού στην έρημο, σαράντα ημέρες ανάστασης από το Πάσχα ως την Ανάληψη. Στην Παλαιά Διαθήκη υπάρχουν οι σαράντα ημέρες του Μωυσή στο Σινά, η απόκρυψη του Ηλία, ο Κατακλυσμός, οι σαράντα ημέρες περιπλάνησης των Ιουδαίων στην έρημο και κάτω από το ζυγό των Φιλισταίων, η βασιλεία του Δαυίδ και του Σολομώντα.

Σαράντα ημέρες μετά τη γέννηση του παιδιού η μητέρα πηγαίνει στην εκκλησία για να πάρει τον «σαραντισμό» από τον ιερέα.

50 : Μετά τη συμπλήρωση του κύκλου 7 Χ 7, το πεντηκοστό γίνεται ένα Μεγάλο Έτος, ένα Ιωβηλαίο, με επιστροφή στην αρχή και την αρχέγονη κατάσταση και επομένως ένα καινούργιο ξεκίνημα. Υπάρχουν πενήντα σεληνιακές περίοδοι, δηλαδή τέσσερα χρόνια, ανάμεσα στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

60 : Ο αριθμός του χρόνου σε λεπτά και δευτερόλεπτα. Στην Αίγυπτο το εξήντα αντιπροσώπευε τη μακροζωία.

70 : Στον εβραϊκό συμβολισμό οι εβδομήντα κλάδοι του κηροπηγίου είναι οι δώδεκα ζωδιακές διαιρέσεις των επτά πλανητών δε δεκάδες.

666 : Διφορούμενο, σαν «Αριθμός του Θηρίου» και αριθμός του αγγέλου του Διαδήματος. Στον Χριστιανισμό είναι το Σημείο του Θηρίου, ο Αντίχριστος. Ηλιακός αριθμός, το άθροισμα του τετραγώνου του ηλίου, βασικό σχήμα στην ιερή γεωμετρία.

888 : Σύμφωνα με το εβραϊκό αλφάβητο, αυτός είναι ο μυστικός αριθμός του Ιησού, σαν αντίθετος του 666 του θηρίου.

Σε πολλές παραδόσεις, ο αριθμός αποτελεί θεμελιώδη αρχή από την οποία εκπορεύεται όλος ο αντικειμενικός κόσμος. Είναι η αρχή όλων των πραγμάτων και η υποκρυπτόμενη αρμονία του σύμπαντος.

                          

Όταν τα παιδιά …ακόμη έπαιζαν

    ChildrenPlayingBlackWhite

 

Της Ελένης Αντωνάκου -- 

Μέσα στη δίνη της αχαλίνωτης τεχνολογίας (του ηλεκτρονικού υπολογιστή, του κινητού, των πάσης φύσεως ηλεκτρονικών παιχνιδιών που κατακλύζουν τη σύγχρονη κοινωνία), το παιχνίδι έπαψε να έχει πρωταρχικό ρόλο. Εκτός από το ποδόσφαιρο, το µπάσκετ που µας καθηλώνουν στην οθόνη της τηλεόρασης δεν υπάρχει γνήσιο παιχνίδι που να δίνει πραγµατική χαρά στα παιδιά. Το παιδί πρέπει να παίζει για να γίνει ένα ψυχικά υγιές άτοµο. Δυστυχώς δεν παίζει γιατί η παιδεία έτσι όπως έχει γίνει κάθε άλλο παρά «παιδεία» είναι.

Το παιδί είναι ένα ροµπότ που χωρίς να το θέλει έχει γίνει. Πρέπει ν’αποκτήσει εφόδια (γλώσσες, µουσικά όργανα κλπ.) για ν’ανταγωνιστεί στο στίβο της ζωής. Κλεισµένο µέσα στο διαµέρισµα νευρικό, βίαιο, χωρίς δική του προσωπικότητα προσπαθεί να προσαρµοστεί στις επιθυµίες των γονιών για να επιτύχει.

Ποια επιτυχία µέσα στην αβεβαιότητα της σταδιοδροµίας;

Ποια ευτυχία και χαρά όταν δεν παίζει στις αλάνες, στο ύπαιθρο. Δε γίνεται δηµιουργικό, χαρούµενο, ξένοιαστο, έχασε την παιδικότητά του, είναι ένα µικροµέγαλο παιδί πιόνι στις θελήσεις του δήθεν πολιτισµού.

Αυτές οι σκέψεις µ’ έκαναν να ψάξω να βρω παιχνίδια παραδοσιακά που παίζονταν στις πόλεις και στα χωριά. Τότε που τα παιδιά ήταν απονήρευτα και χαίρονταν µε ειλικρίνεια κάθε παιχνίδι, που πολλές φορές το έφτιαχναν και µόνα τους.

Τότε που δεν υπήρχε η τσιµεντούπολη στις πόλεις, ούτε και πολυκατοικίες στις κωµοπόλεις και τα παιδιά έτρεχαν σαν µελίσσι στους δρόµους κι ύστερα γύριζαν στο σπίτι χαρούµενα για να φάνε µια φέτα ψωµί µε λάδι και λίγο τυρί ή ελιές.

Παιχνίδια Παραδοσιακά

Σκροφίτσα

Ήταν ένα παιχνίδι που το’παίζαν πολλές κοπέλες µαζί σε ανοιχτό χώρο. Έφτιαχναν ένα κύκλο στη γη και γύρω – γύρω στη µέσα του άκρη άνοιγαν και µικρές λακκούβες που η καθεµιά στεκόταν στη λακκούβα της έξω από τον κύκλο κρατώντας από ένα µακρύ ξύλο ακουµπώντας τη µια του άκρη στη λακκούβα, σε ίσες αποστάσεις γύρω – γύρω στον κύκλο. Στη µέση του κύκλου στεκόταν η µάνα που φύλαγε τη σκροφίτσα (µια κουκουνάρα άδεια ή έναν τενεκέ µικρό) και µε το δικό της µπαστούνι προσπαθούσε να βάλει τη σκροφίτσα σε κάποια από τις γύρω λακκούβες που φύλαγε η καθεµιά.

Το παιχνίδι άρχιζε χτυπώντας πρώτη τη σκροφίτσα και συνέχεια όλες γύρω η µια στην άλλη δώθε κείθε ώσπου η σκροφίτσα να µπει σε καποιανής τη λακκούβα, τότε έχανε εκείνη και τα φύλαγε.


Τα τσουκαλάκια

Παιζόταν κι αυτό από πολλές κοπέλες µεγάλες, ακόµα και παντρεµένες. Θα’πρεπε η καθεµιά απ’ αυτές να βρει και να έχει µαζί της από ένα µικρό κοριτσάκι 5-6 χρονών, που θα το’ λεγε τσουκαλάκι. Φτιάχναν πάλι σε ανοιχτό χώρο στη γη ένα µεγάλο κύκλο. Γύρω-γύρω µέσα απ’ τη γραµµή έβαζε και κάθονταν η κάθε µια το τσουκαλάκι της: σ’ένα σκαµνάκι ή σε µια µεγάλη πέτρα.

Έξω από την γραµµή στέκονταν όρθια η καθεµιά πίσω απ’ το καθιστό καρεκλάκι και στόλιζε το κεφαλάκι του µε λουλουδένιο στεφάνι: τάχα πως ήταν το τσουκαλάκι που µαγείρευε.

Αυτή που τα φύλαγε, η µάνα, γύριζε γύρω, γύρω, έξω από τον κύκλο των γυναικών κοιτάζοντας τα τσουκαλάκια τους και έλεγε φωναχτά:

Φράζω – φράζω και ξεφράζω Κι όλα ξέφραγα τ’ αφήνω.

Στο µεταξύ χτύπαγε από µια στις πλάτες τις µεγάλες ρωτώντας τάχα τι φαί φτιάχνει στο τσουκαλάκι της. Εκεί καθισµένες κάτω ανακούρκουδα πίσω από τα τσουκαλάκια τους απαντούσαν ανάλογα, προσέχοντας πάντα να µην της αρπάξει το στεφάνι από το κεφάλι του κοριτσιού.

Το παιχνίδι συνεχίζονταν έτσι επί ώρα πολύ έως ότου η µάνα άρχιζε να κοροϊδεύει και να γκρεµάει τα στεφάνια απ’ τα τσουκαλάκια, δηλαδή τάχα να χύνει τα φαγητά τους. Τότε σηκώνονταν όλες και άρχισαν να κυνηγούν να πιάσουν τη µάνα. Όποια κατάφερνε να την πιάσει γινόταν αυτή µάνα και τα φύλαγε.

Τσιλίκα

Η Τσιλίκα ήταν ένα παιχνίδι που µπορούσαν να το παίζουν αγόρια αλλά και κορίτσια. Παιζόταν από δύο ή τρία παιδιά, µε δύο ξύλα, ένα µεγάλο: η τσιλίκα και ένα µικρό τσιλικάρι. Χτύπαγε ο ένας (η µάνα) από µέσα απ’ τον κύκλο µε την τσιλίκα το τσιλικάρι και πήγαινε µακριά. Οι άλλοι δύο που βρίσκονταν κάτω σε µεγάλη απόσταση απ’ την µάνα παίρναν το τσιλικάρι και προσπαθούσαν µε το χέρι να το ρίξουν µέσα στον κύκλο, οπότε αν πήγαινε µέσα τα φύλαγε εκείνος.

Το Ζυµ

Ήταν καθ’ αυτόν αντρικό παιχνίδι— παιζόταν από πολλά αγόρια µαζί.

Πάλι σχηµάτιζαν ένα µεγάλο κύκλο στη γη και ένας φύλαγε.

Οι υπόλοιποι έξω— από τον κύκλο προσπαθούσαν να προκαλέσουν εκείνον να βγει µε τα πόδια έξω απ’ τον κύκλο και τότε να τον χτυπήσουν. Αν όµως χτύπαγε αυτός κάποιον στηριζόµενος στο ένα πόδι τότε τα φύλαγε εκείνος. Έβγαινε η µάνα έξω απ’ τον κύκλο µε το κουτσό και φώναζε:

Ζυµ!...Ζυµ!... και για το άλλο το ̟ροζύµ!...

Οι άλλοι έφευγαν για να µην τους αγγίξει και καούν. Αν όµως πατούσε και το κουτσό πόδι στη γη και δεν προλάβαινε να µπει στον κύκλο τον τρέλαιναν οι άλλοι στις ξυλιές. Γινόταν µεγάλος θόρυβος και ξεφωνητά µε το παιχνίδι αυτό σήκωναν τη γειτονιά στο πόδι.

Μακριά Γαϊδάρα

makria-gaidouraNN

Αυτό παιζόταν πάλι από µεγάλα αγόρια πολλά µαζί. Έστρωναν οι πέντε και οι άλλοι πέντε ας πούµε κουβαλούσαν. Δηλαδή σ’ έναν τοίχο ή δέντρο χοντρό ακούµπαγε ο ένας πάνω στον άλλον σκυφτοί έτσι που γίνονταν σαν σαµάρια στη σειρά. Οι άλλοι παίρναν φόρα από µακριά και ένας – ένας καβαλούσαν διχάλα πάνω φωνάζοντας:

- Στο φούρνο τα κεφάλια!...

Για να φυλάγουν έτσι τα κεφάλια τους, εκείνα που έστρωναν. Όταν κατόρθωνε να καβαλήσει και ο τελευταίος απάνω χωρίς να πέσει κανένας, τότε ο πρώτος άρχισε να λέει το:

Ανεβαίνω στη συκιά Και ̟ατώ στην καρυδιά

Και φωνάζω κούει – κούει

Και κανένας δεν µ’ ακούει!...

Μετά απ’ αυτό θα’ πρεπε να µετρήσει τα εκατό και να µην πέσει κανείς κάτω και τότε το παιχνίδι επαναλαµβανόταν και ξανα-καβαλούσαν οι ίδιοι. Αν έπεφταν καίγονταν και έστρωναν οι άλλοι.

Έτσι µε τέτοια κι άλλα παρόµοια παιχνίδια ψυχαγωγούνταν οι νέοι και οι νέες, ακόµα και οι µεγάλοι. Άλλο µέσον ψυχαγωγίας για τα παιδιά τότε ήταν ο καραγκιόζης. Φτιάχναν µόνα τους φιγούρες διάφορες και κλέβοντας ένα σεντόνι απ’ τα σπίτια τους παίζαν τις νύχτες µε κεριά και λυχνάρια σε κάθε κελάρι ή κοτέτσι των σπιτιών τους. Τα κορίτσια παίζαν τις κουµπάρες ή τα µικρότερα παιδιά τους µαγαζάτορες, κάνοντας τον καφετζή, τον µπακάλη, τον έµπορα. Και όλα αυτά µε µεγάλη σπουδή και παραστατικότητα. Και ήταν αθώα, ροµαντικά και γουστόζικα όλα τα παιχνίδια εκείνα για κείνον τον καιρό, ακόµα και για τους µεγάλους.

Ήταν κάτι που το περίµενε κάθε παιδί µε λαχτάρα, ήταν κάτι το, ασύλληπτα για τώρα, ευχάριστο.

Μπορούσαν να παίζουν ώρες ολόκληρες µε µανία, όταν δεν είχαν δουλειές, χωρίς ποτέ να βαρεθούν. Έτσι µε τα παιχνίδια εκείνα εξασκούνταν, γυµνάζονταν κιόλας στο πνεύµα και στο σώµα. Κι ήταν το µυαλό των νέων ξεκάθαρο, λαµπικαρισµένο σαν το κρυστάλλινο νερό, που ανέβλυζε στα ριζά κάποιου βουνού.

Ήταν κάτι που δυστυχώς λείπει απ’ τα σηµερινά παιδιά κι όσο περνούν τα χρόνια τόσο πιο πολύ χάνεται.

Η σκλάβα ή τα σκλαβάκια

Το παιχνίδι αυτό το παίζουν πολλά παιδιά, οχτώ και περισσότερα, και πάντοτε αφού µοιραστούν σε δύο οµάδες. Κάθε οµάδα έχει τη µάνα της. Ο τόπος που θα το παίξουν πρέπει να είναι οµαλός και ξανοιχτός. Με λαχνό ορίζεται ποια ΄΄µάνα΄΄ από τις δύο έχει το δικαίωµα να διαλέξει πρώτη τα παιδιά από τη συντροφιά για την δική της την οµάδα. Τα παιδιά µόνα τους χωρίζονται σε ζευγάρια. Μάνα που πήρε µε τον λαχνό το δικαίωµα της εκλογής, διαλέγει από κάθε ζευγάρι όποιον θέλει και τον άλλον τον αφήνει για την άλλη «µάνα».

Έτσι γίνονταν δυο οµάδες µε ισάριθµους παίκτες. Οι οµάδες αποµακρύνονταν η µία από την άλλη ως είκοσι βήµατα και στέκονταν στη γραµµή αντιµέτωπες.

Κάθε οµάδα χαράζει µε ξύλο εµπρός της µία γραµµή, που την λένε ΄΄σκλάβα΄΄ ή τη γραµµή αυτή την ορίζει µε πέτρες βαλµένες στην αράδα. Η θέση που θα πιάσει κάθε οµάδα ορίζεται κι αυτή µε λαχνό.

Ενώ στέκονται λοιπόν αντιµέτωπες οι δύο οµάδες, ο πιο ζωηρός, είτε µόνος είτε και µε διαταγή της µάνας, βγαίνει λίγο πέρα, κατά την άλλη οµάδα και την προκαλεί.

Τότε ένας πάλι, ο πιο θαρραλέος, ξεπετιέται από την δεύτερη οµάδα κι έρχεται καταπάνω του πρώτου µε σκοπό να τον αγγίξει. Αυτό το χτύπηµα θα ειπή «σκλαβιά». Γίνεται σκλάβος όποιου αγγίξει. Μα κι ο πρώτος αποφεύγει µε διάφορες περιστροφές. Πλησιάζει στην οµάδα του και ή ξεπετιέται άλλος να τον υπερασπίσει, ή αυτός ο ίδιος πιάνει τη «µάνα», πατά δηλαδή στη «σκλάβα», στη γραµµή, κι έτσι έχει ασυλία, δεν µπορεί αν τον αγγίζει αυτός που τον κυνηγάει, ή ακόµα µόλις πατήσει, βγαίνει και κυνηγάει αυτός τώρα τον διώκτη του. Άλλοτε παίρνουν τα πράγµατα άλλον δρόµο. Όπως είπαµε, ένας από την οµάδα του, βλέποντας τον κίνδυνο, ξεπετιέται και κυνηγάει αυτός τον αντίπαλο του συντρόφου του. Την ίδια στιγµή, πετιέται άλλος από την αντίθετη οµάδα κι έτσι γίνεται αλληλοδιωγµός. Όσοι βγαίνουν ύστερα, έχουν πάντοτε δικαίωµα να αγγίζουν όσους από την αντίθετη οµάδα βγήκαν πριν.

Όποιος πιάσει τη «σκλάβα», έχει ασυλία, ή ανανεώνει το δικαίωµα της προτεραιότητας, να βγει πάλι και να κυνηγήσει. Όλος ο σκοπός στο παιχνίδι είναι να πιαστούν οι αιχµάλωτοι. Όποιον προφτάσουν και τον αγγίζουν γίνεται αιχµάλωτος της οµάδας του παιδιού, που τον κυνήγησε και τον άγγιξε. Τον φέρνει κοντά στην σκλάβα και τον βάζει να σταθεί όρθιο µε µέτωπο κάθετο στη γραµµή ή τον βάζει να κάµει ένα πήδηµα από τη σκλάβα κατά το µέτωπο της άλλης οµάδας και εκεί τον αφήνει όρθιο µε µέτωπο κάθετο, αφού χαράξει γύρω του έναν κύκλο. Τώρα γίνεται νέος αγώνας για το ξεσκλάβωµα. Σύντροφοι του σκλαβωµένου ξεπετιούνται από τη γραµµή τους και προσπαθούν να πλησιάσουν στη θέση του σκλάβου, να τον αγγίξουν και να τον ελευθερώσουν. Οι αντίπαλοι όµως τον φυλάνε. Έτσι γίνεται αλληλοδιωγµός και µπορεί ή να ξεσκλαβωθεί ή να πιαστούν κι άλλοι αιχµάλωτοι, µπορεί να συµβεί και άλλο, να πιάσουν αιχµαλώτους και η µία και η άλλη οµάδα.

Κάθε νέος αιχµάλωτος περιορίζεται κοντά στον άλλον κατά τον ίδιο τρόπο. Η απόσταση από τον προηγούµενο ορίζεται τόσο µακριά, όσο φτάνουν και του ενόςκαι του άλλου τα αντίστοιχα χέρια απλωµένα.

Τότε νικά η µια οµάδα, άµα πιάσει αιχµαλώτους όλους τους παίχτες της αντίπαλης οµάδας. «Σας πήραµε!» φωνάζουν. Και το παιχνίδι ξαναρχίζει, µα οι οµάδες αλλάζουν θέση.

Όταν ένας παίκτης της µιας οµάδας θέλει να ελευθερώσει κάποιον αιχµάλωτο µπορεί να µεταχειριστεί και τέχνασµα που το λένε «κατσιρµά». Βγαίνει έξω από τη «σκλάβα» πιο πέρα, ώστε να αναγκάσει την αντίπαλη οµάδα να βγει να τον καταδιώξει. Τότε αι οι δικοί του, για να βρουν ευκαιρία να ξεσκλαβώσουν άφοβα εκεί που στέκονται, τον αγγίζουν και τον ελευθερώνουν, γιατί δεν είναι εκεί κοντά κανείς να τους εµποδίσει.

Η Κολοκυθιά

Παίζεται καµιά φορά και από µεγάλους ακόµα, όσοι κι αν είναι, πάντα όµως χρειάζεται οι παίκτες να είναι αρκετοί. Κάθε παίκτης παίρνει για όνοµά του έναν αριθµό, αρχίζοντας από το ένα. Ένας απ’όλους γίνεται «µάνα». Ενώ όλοι κάθονται γύρω – γύρω η «µάνα» αρχίζει:

Έχω µια κολοκυθιά, κι έχει (µπορεί να πει) ένα, δύο, τρία κλπ. Κολοκύθια (όποιον αριθµό θέλει). Το παιδί που έχει τον αριθµό αυτόν απαντά:

Και γιατί να έχει ένα κολοκύθι;

Αµέ πόσα να’ χει; Λέει η ΄΄µάνα΄΄

Νάχει….(τόσα όσα θέλει), λέει το παιδί.

Και γιατί να έχει τόσα; Ρωτά το παιδί, που άκουσε τον αριθµό του.

Πόσα νάχει; Απαντά το άλλο παιδί, κι έτσι ο διάλογος περνά από τον ένα παίκτη στον άλλο, που ακούει τον αριθµό του. Ο παίκτης που θ’ απαντήσει χωρίς ν’ακούσει τον αριθµό του χάνει και σταµατά να παίζει. Ο αριθµός του είναι πια νεκρός.

Γι’ αυτό όποιος από τους άλλους παίκτες ειπή κανένα νεκρό αριθµό, χάνει κι αυτός. Μ’ αυτόν τον τρόπο, «καίγεται» ένα, ένα παιδί, ώσπου στο τέλος µένουν δύο ανταγωνιστές. Εξακολουθεί ο ίδιος διάλογος αναµεταξύ τους µε πείσµα και έρχεται στιγµή, που ο ένας τους θα χάσει. Ο άλλος είναι ο νικητής. Αυτός δικάζει όλους τους χαµένους. Τους βάζει διάφορες ποινές, που προκαλούν τα γέλια: Ο τάδε να κάνει τον γάιδαρο. Ο άλλος να φωνάξει σαν κόκορας.

Ο Σαλίγκαρος

Δυο παιδιά φτάνουν για να παίξουν το παιχνίδι αυτό σε µέρος οµαλό κι ανοιχτό. Χαράζουν κάτω στο χώµα έναν σαλίγκαρο σε µεγάλο σχήµα. Κληρώνουν, για να ορίσουν τη σειρά στο παίξιµο κι αρχίζει ο πρώτος να ρίχνει ένα πετραδάκι στο άνοιγµα του «σαλίγκαρου» και κουτσαίνοντας στο δεξί το χτυπά µε τη µύτη του παπουτσιού του ή του ποδιού του σιγά – σιγά και µε όλη την προσοχή, να µην πέσει στην γραµµή επάνω, ώσπου να το φέρει στο κέντρο. Αφού ξεκουραστεί λιγάκι, πάντοτε όµως στο κουτσό, χτυπά σιγά το πετραδάκι πάλι προς τα έξω. Άµα κατορθώσει να το φέρει στο άνοιγµα και να το βγάλει από’ κει, τότε κερδίζει «µια» κι έχει το δικαίωµα να εξακολουθήσει. Χάνει όµως και παραχωρεί τη θέση του στο δεύτερο παίκτη, άµα κατά λάθος πατήσει τη γραµµή ή η πέτρα του στο µπάσιµο ή βγάλσιµο πέσει απάνω στη γραµµή ή ακόµα κι άµα πεταχτεί έξω, όχι από το άνοιγµα παρά από τα πλάγια. Τέλος, κερδίζει ο παίχτης, που θα κάµει τις επιτυχίες που όρισαν στην αρχή.

Έχασα το µαντηλάκι

Να κι ένα παιχνίδι για τα κοριτσάκια. Το παίζουν πάντοτε πολλά. Κάνουν κύκλο όλα και κάθονται κοντά το ένα στο άλλο µε τα χέρια πίσω και το πρόσωπο προς το κέντρο. Ένα κορίτσι µένει έξω από την συντροφιά. Έχει ένα µαντήλι κρυµµένο κάπου, γυρίζει έξω απ’τον κύκλο και λέει: «Έχασα µαντηλάκι στον κή̟ο του Γιαννάκη».

Κι όπως γυρίζει, ρίχνει το µαντήλι πίσω από όποιο κορίτσι θέλει κι εξακολουθεί ακόµη να γυρίζει. Αν καταλάβει το κορίτσι, πως ρίχτηκε πίσω του το µαντήλι, σηκώνεται, το παίρνει κι έρχεται αυτό γύρω λέγοντας:

«Έχασα µαντηλάκι στο κή̟ο του Γιαννάκη», ενώ το πρώτο κορίτσικάθεται στη θέση του. Άµα όµως τύχει να µην καταλάβει πως το µαντήλι ρίχτηκε πίσω του, το πρώτο κορίτσι σαν ξαναφτάσει στη θέση του, την χτυπά στην πλάτη ελαφρά, παίρνει το µαντήλι κι εξακολουθεί να γυρίζει.

 

ΠΑΙΧΝΙΔΟΛΕΞΟ: Οι ήπειροι της γης

                 ΑγγειοΑρπαγήΕυρώπης

Ο Δίας με μορφή ταύρου απάγει την Ευρώπη (αγγείο)

 

Της Σταματίας Σοφίου -- 


Ο πλανήτης μας διαιρέθηκε αρχικά σε ηπείρους από τους γεωγράφους της Ελληνιστικής Αλεξάνδρειας. Με βάση την Αλεξάνδρεια ως πρώτο μεσημβρινό, διαίρεσαν την οικουμένη, την γη που κατοικείτο δηλαδή, σε τρία μέρη: Η Ασία ήταν ανατολικά της Αλεξάνδρειας, η Ευρώπη ήταν δυτικά της Αλεξάνδρειας και βόρεια της Μεσογείου και η Λιβύη, γνωστή από τους Ρωμαίους ως επαρχία της Αφρικής, βρισκόταν δυτικά της Αλεξάνδρειας και νότια της Μεσογείου.


Ευρώπη


Ευρώπη < ευρύς+ ωψ = ανοιχτομάτης, αυτός που έχει μεγάλα μάτια.
               «έχουσα ευρείς ώπας»(Ευριπίδης, Ιφιγένεια εν Ταύροις, στ.263, 626)
Το όνομα Ευρώπη το συναντάμε για πρώτη φορά στον Όμηρο και συγκεκριμένα σε ένα Ύμνο προς τον Πύθιο Απόλλωνα: «όσα την πλούσια Πελοπόννησο οικούν και όσα την Ευρώπη ή τα περίβρεχτα νησιά» (στίχοι 250-251). Με τη λέξη Ευρώπη χαρακτηρίζει το Βόρειο τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας, από τον Ισθμό της Κορίνθου μέχρι την Θράκη.
Ο Αισχύλος, στους Πέρσες (5ος αιώνας π.χ.), είναι ο πρώτος που ονομάζει Ευρώπη τον τότε δυτικό γνωστό κόσμο.
Μυθολογικά, το όνομα προέρχεται από την πανέμορφη κόρη Ευρώπη. Στην Φοινίκη, ζούσε ο βασιλιά Αγήνορας, γιός της Λιβύης και του Ποσειδώνα, ο οποίος είχε έρθει από την Αίγυπτο. Από το γάμο του με την Τηλέφασσα απόκτησε τρείς γιούς: τον Κάδμο, τον Φοίνικα και τον Κίλικα και μία κόρη την Ευρώπη. Όταν η Ευρώπη μεγάλωσε, την ερωτεύθηκε ο Δίας και αποφάσισε να την κατακτήσει. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ο Δίας μεταμορφώθηκε σε λευκό ταύρο και πλησίασε την Ευρώπη όταν εκείνη έπαιζε αμέριμνη σε ένα λιβάδι. Η κόρη γοητευμένη από τον ταύρο κάθισε στη ράχη του. Ο ταύρος, τότε, έτρεξε με ορμή προς τη θάλασσα, ρίχτηκε στο νερό και πέρασε από τη Φοινίκη στη Κρήτη όπου και ενώθηκε μαζί της. Από την ένωση αυτή η Ευρώπη έφερε στον κόσμο τρεις γιούς: τον Μίνωα, τον Ραδάμανθη και τον Σαρπηδόνα. Ο Δίας πάντρεψε την Ευρώπη με το βασιλιά της Κρήτης Αστέριο, ο οποίος δεν είχε δικά του παιδιά και υιοθέτησε τα παιδιά της Ευρώπης, με αυτό τον τρόπο, μετά τον θάνατο του Αστέριου, ο Μίνωας έγινε βασιλιάς της Κρήτης.
Από το όνομα της Ευρώπης προήλθε και το όνομα τού ευρωπαϊκού νομίσματος euro, ευρώ από το α΄ τμήμα τού ονόματος, το οποίο μάλιστα γράφεται πάνω στο χαρτονόμισμα και με την ελληνική γραφή της λέξης ως ΕΥΡΩ. Από το α’ συνθετικό ευρο- προήλθαν πολλές σύνθετες λέξεις όπως το αγγλικό eurosceptical <ευρώ- + σκέπτομαι / σκεπτικός, κ.α.


Ασία

Για να περάσει κανείς από την Ευρώπη στην Ασία, διασχίζει τον Βόσπορο <βους+πόρος= το πέρασμα του βοδιού ή της αγελάδας, που ίσως ονομάστηκε έτσι επειδή η Ιώ, μεταμορφωμένη σε αγελάδα και κυνηγημένη από μια αλογόμυγα, διέσχισε το πέρασμα αυτό μια μέρα πάνω στη φυγή της.
Ασία< asu(ασσυριακή) = ανατέλλω
         <usa(σανσκριτική)= χαραυγή
Χαρακτηρίζεται έτσι η Ασία ως ανατολική σε σχέση με την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Αφρική

Αφρική< Africa(λατινική)
Προσδιορίζεται αρχικά, με αυτή την ονομασία, η περιοχή της σημερινής Λιβύης και κατ’επέκταση, της Βορείου Αφρικής, δυτικά της Αιγύπτου.
Το τοπωνύμιο πιθανόν να συνδέεται με τη φυλή Afri < afar (αραβική) = σκόνη, χώμα.


Αμερική

Αμερική<Amérique(γαλλική)<America(λατινική), από το όνομα του Ιταλού θαλασσοπόρου Αμέρικο Βεσπούκι, ο οποίος παρέπλευσε τη δυτική ακτή της Νότιας Αμερικής το 1501.
Αρκετές αμερικανικές πόλεις έχουν πάρει απευθείας το όνομα κάποιας ξακουστής πόλης της αρχαιότητας:  Alexandria, Athens, Sparta, Syracuse… Πολλές φορές το ελληνικό όνομα επιλεγόταν λόγω του συμβολισμού του: Philadelphia< φιλαδέλφεια<φιλείν+αδελφός=η αγάπη για τους αδελφούς. Η πόλης υπήρξε πρωτεύουσα του ενωμένου αμερικανικού κράτους. Οι Ισπανοί κατακτητές ονόμασαν «Αμαζόνιο», σε ανάμνηση των Αμαζόνων της αρχαιότητας, τον μεγάλο ποταμό της Νοτίου Αμερικής, όπου οι εχθρικοί πληθυσμοί, συμπεριλαμβανομένων και των γυναικών, τους υποδέχονταν με σύννεφα από βέλη.

Ωκεανία

Μία από τις ηπείρους, μεταξύ Ινδικού και Ειρηνικού Ωκεανού, αποτελείται από την Αυστραλία, την Νέα Ζηλανδία και άλλα νησιά. Το όνομα Ωκεανία χρησιμοποιείται για τη γεωγραφική διατύπωση διότι αντίθετα με άλλα ηπειρωτικά συμπλέγματα είναι ο ωκεανός και όχι η ηπειρωτική γη ο ενωτικός παράγοντας των διαφορετικών γαιών.
Ωκεανία<Océanie(γαλλική), χρησιμοποιήθηκε από τον γεωγράφο Κόνραντ Μάλτε-Μπραν, γύρω στα 1812.


              <Ωκεανός
Αυστραλία<australis(λατινική)=νότος
                 Κατά την αρχαιότητα, οι Έλληνες θεωρούσαν ότι στον νότο βρισκόταν μια άγνωστη χώρα στην οποία αργότερα οι χαρτογράφοι ονόμασαν Terra Australis Incognita  = άγνωστη χώρα στο νότο.