Μια παχύρρευστη, ζελατινώδης έκκριση στο εσώρουχο ή στο χαρτί μπορεί να προκαλέσει ανησυχία, ιδιαίτερα όσο πλησιάζει η πιθανή ημερομηνία τοκετού. Συχνά πρόκειται για το βύσμα βλέννας, γνωστό και ως βλεννώδες ή τραχηλικό πώμα. Η αποβολή του είναι μια φυσιολογική αλλαγή προς το τέλος της κύησης, αλλά από μόνη της δεν αποτελεί αξιόπιστο «ρολόι» για τη γέννα.
Η εβδομάδα της εγκυμοσύνης, η ποσότητα και η μορφή των υγρών, καθώς και η παρουσία συσπάσεων, αιμορραγίας ή μειωμένων κινήσεων του μωρού είναι εκείνα που καθορίζουν αν χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό ή το μαιευτήριο.
Τι είναι το βύσμα βλέννας;
Το βύσμα σχηματίζεται από παχύρρευστη τραχηλική βλέννα και βρίσκεται μέσα στον αυλό του τραχήλου, δηλαδή στο κατώτερο τμήμα της μήτρας που επικοινωνεί με τον κόλπο. Δημιουργείται νωρίς στην κύηση και λειτουργεί ως μέρος του φυσικού προστατευτικού φραγμού απέναντι στην άνοδο μικροοργανισμών προς τη μήτρα.
Καθώς περνούν τα τρίμηνα της εγκυμοσύνης και αλλάζει το σώμα, ο τράχηλος παραμένει συνήθως κλειστός και σταθερός. Προς το τέλος της κύησης αρχίζει σταδιακά να μαλακώνει, να λεπταίνει και να ανοίγει, ώστε να προετοιμαστεί για τον τοκετό. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να χαλαρώσουν το βλεννώδες πώμα και να το ωθήσουν προς τον κόλπο.
Πώς μοιάζει;
Δεν έχει την ίδια εμφάνιση σε όλες τις εγκύους. Μπορεί να αποβληθεί ως μία συμπαγής μάζα ή σε μικρότερα τμήματα μέσα σε αρκετές ημέρες. Ορισμένες γυναίκες δεν το παρατηρούν καθόλου, επειδή αναμειγνύεται με τις συνηθισμένες κολπικές εκκρίσεις.
Συνήθως περιγράφεται ως:
- παχύρρευστο, κολλώδες ή ζελατινώδες,
- διάφανο, υπόλευκο ή κιτρινωπό,
- ροζ ή καφέ,
- με λίγες λεπτές ραβδώσεις αίματος.
Μια μικρή ποσότητα ροζ ή καφέ αίματος μπορεί να εμφανιστεί καθώς ο τράχηλος αλλάζει. Η αιματηρή βλέννα κοντά στον τοκετό αναφέρεται συχνά ως «αιματηρή παράσταση» ή bloody show. Δεν πρέπει, όμως, να θεωρείται ότι κάθε αιμορραγία είναι φυσιολογική: το έντονο κόκκινο αίμα, η ποσότητα που θυμίζει περίοδο ή η αιμορραγία μαζί με πόνο χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.
Σημαίνει ότι αρχίζει ο τοκετός;
Η αποβολή του πώματος δείχνει συνήθως ότι ο τράχηλος έχει αρχίσει να μεταβάλλεται. Δεν αποκαλύπτει, όμως, πόσο έχει ανοίξει και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο τοκετός θα αρχίσει την ίδια ημέρα. Μπορεί να ακολουθήσει μέσα σε ώρες ή ημέρες, αλλά μερικές φορές μεσολαβεί μεγαλύτερο διάστημα.
Σύμφωνα με το American College of Obstetricians and Gynecologists, η απώλεια του βύσματος είναι μία από τις αλλαγές που ενδέχεται να εμφανιστούν πριν ή κατά την έναρξη του τοκετού. Δεν είναι απαραίτητο, ωστόσο, να την παρατηρήσουν όλες οι έγκυοι.
Πιο ενδεικτική είναι η συνολική εικόνα. Οι πραγματικές ωδίνες τείνουν να αποκτούν ρυθμό, να γίνονται σταδιακά πιο δυνατές, συχνότερες και μεγαλύτερης διάρκειας. Η ρήξη των υμένων, δηλαδή όταν «σπάσουν τα νερά», απαιτεί επίσης επικοινωνία με το μαιευτήριο, ακόμη και αν δεν υπάρχουν συσπάσεις.
Βύσμα, κολπικά υγρά ή σπασμένα νερά;
Η όψη μιας έκκρισης δεν αρκεί πάντοτε για ασφαλή αναγνώριση. Ο παρακάτω πίνακας λειτουργεί μόνο ως πρακτικός οδηγός και όχι ως διάγνωση.
| Τι μπορεί να είναι | Συνήθη χαρακτηριστικά | Τι να κάνετε |
|---|---|---|
| Βύσμα βλέννας | Παχύρρευστο, κολλώδες ή ζελατινώδες, διάφανο, υπόλευκο, ροζ ή καφέ | Σημειώστε την εβδομάδα κύησης και ελέγξτε αν υπάρχουν άλλα συμπτώματα |
| Φυσιολογικές εκκρίσεις | Συνήθως λεπτόρρευστες, διάφανες ή γαλακτώδεις, χωρίς δυσάρεστη οσμή | Ενημερώστε τον γιατρό αν αλλάξουν χρώμα ή οσμή ή προκαλούν κνησμό και πόνο |
| Αμνιακό υγρό | Πιο υδαρές, με ξαφνική ροή ή συνεχή διαρροή που δεν ελέγχεται | Επικοινωνήστε άμεσα με το μαιευτήριο και χρησιμοποιήστε σερβιέτα, όχι ταμπόν |
| Κολπική αιμορραγία | Φρέσκο κόκκινο αίμα ή ποσότητα μεγαλύτερη από λίγες ραβδώσεις μέσα στη βλέννα | Ζητήστε άμεση ιατρική αξιολόγηση |
Το NHS επισημαίνει ότι οι φυσιολογικές εκκρίσεις της εγκυμοσύνης είναι συνήθως λεπτόρρευστες, διάφανες ή γαλακτώδεις και δεν έχουν δυσάρεστη μυρωδιά. Πράσινα ή έντονα κίτρινα υγρά, κακοσμία, κνησμός, ερεθισμός ή πόνος κατά την ούρηση μπορεί να σχετίζονται με λοίμωξη και χρειάζονται επαγγελματική συμβουλή.
Τι να κάνετε αν πιστεύετε ότι αποβλήθηκε
Αν βρίσκεστε στις τελευταίες εβδομάδες της κύησης, τα νερά δεν έχουν σπάσει και δεν υπάρχουν ανησυχητικά συμπτώματα, η απώλεια του πώματος συνήθως δεν σημαίνει ότι πρέπει να φύγετε αμέσως για το μαιευτήριο. Ακολουθήστε, όμως, τις προσωπικές οδηγίες που σας έχει δώσει η μαιευτική σας ομάδα.
- Σημειώστε την εβδομάδα κύησης. Πριν από τις 37 εβδομάδες απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή μαιευτήριο.
- Παρατηρήστε τη σύσταση και το χρώμα. Περιγράψτε αν ήταν παχύρρευστο, υδαρές, ροζ, καφέ ή έντονα αιματηρό.
- Ελέγξτε για άλλα σημεία. Προσέξτε αν υπάρχουν συσπάσεις, πόνος χαμηλά ή στη μέση, πυελική πίεση, διαρροή υγρού ή αλλαγή στις κινήσεις του μωρού.
- Μην προσπαθήσετε να εξετάσετε μόνη σας τον τράχηλο. Η εσωτερική εξέταση πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχει ιατρικός λόγος και από κατάλληλο επαγγελματία.
Η απώλεια του πώματος από μόνη της δεν αποδεικνύει ότι έσπασαν τα νερά και δεν σημαίνει ότι το μωρό μένει ξαφνικά «απροστάτευτο». Αν, όμως, υπάρχει πιθανότητα ρήξης των υμένων, χρειάζεται άμεση καθοδήγηση. Οι συστάσεις μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την εβδομάδα κύησης, το ιστορικό και τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η εγκυμοσύνη.
Πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή μαιευτήριο;
Μην περιμένετε μέχρι το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού εάν:
- βρίσκεστε πριν από τις 37 εβδομάδες και υποψιάζεστε ότι αποβλήθηκε το πώμα, ιδιαίτερα αν έχετε συσπάσεις, πίεση στη λεκάνη ή πόνο στη μέση,
- έχετε ξαφνική ροή ή συνεχή διαρροή υγρού,
- παρατηρείτε φρέσκο κόκκινο αίμα ή αιμορραγία μεγαλύτερη από λίγες ραβδώσεις,
- οι συσπάσεις γίνονται τακτικές, ισχυρότερες και συχνότερες,
- νιώθετε έντονο ή συνεχή πόνο που δεν υποχωρεί ανάμεσα στις συσπάσεις,
- το μωρό κινείται λιγότερο από το συνηθισμένο,
- έχετε πυρετό, δύσοσμα υγρά ή αισθάνεστε αδιαθεσία,
- απλώς δεν είστε βέβαιη για αυτό που βλέπετε ή νιώθετε.
Το NHS για τα σημάδια έναρξης του τοκετού τονίζει ότι η κολπική αιμορραγία, η ρήξη των υμένων, οι λιγότερες κινήσεις του μωρού και τα πιθανά σημάδια τοκετού πριν από τις 37 εβδομάδες απαιτούν άμεση επικοινωνία με τη μαιευτική ομάδα.
Συχνές απορίες
Μπορεί να αποβληθεί χωρίς να το καταλάβω;
Ναι. Μπορεί να βγει σταδιακά, να αναμειχθεί με άλλες εκκρίσεις ή να αποβληθεί κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η απουσία μιας εμφανώς ζελατινώδους μάζας δεν σημαίνει ότι κάτι δεν εξελίσσεται φυσιολογικά.
Μπορεί να βγει περισσότερες από μία φορές;
Είναι δυνατό να αποβληθεί τμηματικά και να παρατηρήσετε βλέννα σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Ο τράχηλος συνεχίζει επίσης να παράγει βλέννα, οπότε μια επόμενη παχύρρευστη έκκριση δεν είναι ασυνήθιστη. Κάθε υδαρής, δύσοσμη ή έντονα αιματηρή έκκριση, όμως, χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση.
Πρέπει να πάω στο μαιευτήριο μόλις το δω;
Όχι απαραίτητα, εφόσον η εγκυμοσύνη είναι τελειόμηνη και δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα. Η απόφαση βασίζεται στις οδηγίες της μαιευτικής ομάδας, στη συχνότητα των συσπάσεων, στο αν έχουν σπάσει τα νερά και στη γενική κατάσταση της μητέρας και του μωρού.
Έχει σχέση με τα πρώτα συμπτώματα της εγκυμοσύνης;
Όχι με την έννοια ενός συμπτώματος που μπορεί να επιβεβαιώσει τη σύλληψη. Το βλεννώδες πώμα σχηματίζεται στην κύηση, αλλά συνήθως γίνεται αντιληπτό όταν αποβάλλεται προς το τέλος της. Αν βρίσκεστε στην αρχή της κύησης, δείτε ξεχωριστά ποια θεωρούνται τα πρώτα σημάδια της εγκυμοσύνης.
Το βασικό που αξίζει να θυμάστε: το βύσμα βλέννας είναι ένα πιθανό σημάδι ότι ο τράχηλος προετοιμάζεται, όχι ακριβής πρόβλεψη της ώρας του τοκετού. Αν κάτι σας ανησυχεί, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να επικοινωνήσετε με τον γιατρό, τη μαία ή το μαιευτήριο που παρακολουθεί την εγκυμοσύνη σας.